การอ่านค่า L หรือ ตัวเหนี่ยวนำ ตอนที่ 1 อิเล็กทรอนิกส์พื้นฐาน

ตัวเหนี่ยวนำหรือ  L  มีหลายรูปแบบการอ่านค่าจะแตกต่างกันสำหรับแต่ละแบบ  เพื่อให้เข้าใจง่ายขอแยกเป็นตอน ๆ     ตอนแรกนี้จะกล่าวถึง    การอ่านค่า  L   4 แถบสี  การอ่านค่าคล้ายกับการอ่านค่าตัวต้านทาน   ถ้าอ่านค่า R เป็นก็จะอ่านค่า   L ได้อย่างรวดเร็ว  ความหมายของรหัสสีแสดงในตาราง
ข้อมูลในตารางอ้างอิงจากผู้ผลิต L ชั้นนำของโลกดูข้อมูลเพิ่มได้ที่ลิงค์ใต้ตาราง

 


ตัวอย่าง ที่  1   

การอ่านค่า L หรือ ตัวเหนี่ยวนำ แบบ SMD การอ่านค่า L ตอนที่ 2 อิเล็กทรอนิกส์พื้นฐาน

L  แบบ SMD ตามรูปในบทความนี้เรียกว่า SMD  Power  Inductors  จะมีขนาดใหญ่ขึ้นมา ข้างในทำจากเส้นลวด (Wirewound)  พันรอบแกนเฟอร์ไรต์  ส่วน   L   SMD  อีกแบบที่เป็นตัวสี่เหลี่ยมเหมือน R  SMD  เรียกว่า   Chip Inductors    ขนาดของ L ค่อนข้างหลากหลายมีทั้งแบบขนาดมาตรฐานและแบบไม่มาตรฐานผลิตขึ้นเพื่อให้ได้ค่า L ตามที่วงจรต้องการ

%  ความคาดเคลี่อนของ   L

J    =  ±5 %
K   =  ±10 %
L   =   ±15 %
M  =  ±20 %
V   =  ±25 %
N   =  ±30 %

วิธีการอ่านค่า  L  แบบ  SMD Power Inductors 

การอ่านค่าตัวเหนี่ยวนำ 5 แถบสี การอ่านค่า L ตอนที่ 3 อิเล็กทรอนิกส์พื้นฐาน

 L    5  แถบสี   เป็น  L  ที่มีรหัสสีตามมาตรฐาน   MIL-STD Color Code  แถบสีแรกจะเป็นสีเงินและมีขนาดความกว้างของแถบกว้างเป็น 2 เท่าของแถบสีอื่นๆ   แถบสีแรกนี้เป็นตัวบอกว่าเป็น L ตาม  มาตรฐาน   MIL-STD ไม่ได้นำมาใช้คำนวณค่าของ L    แถบสีที่เป็นรหัสค่าของ L เป็น 4 แถบสีที่เหลือ
วิธีการอ่านค่าก็จะเหมือนกับการอ่านค่า L แบบ  4 แถบสีคือ   แถบสีที่ 2  และแถบสีที่ 3 เป็นตัวตั้ง   แถบสีที่ 4     เป็นตัวคูณ   แถบสีที่ 5  เป็น % คาดเคลื่อน

        

               แถบสีแรกจะเป็นสีเงินและมีขนาดความกว้างของแถบกว้างเป็น 2 เท่าของแถบสีอื่นๆ 

           

ตัวอย่าง 

ตัวเหนี่ยวนำ ( Inductor) อินดักเตอร์ ตัวอย่างตัวเหนี่ยวนำแกนอากาศและตัวเหนี่ยวนำแกนฟอร์ไรต์

       

                                                           ตัวเหนี่ยวนำ  ( Inductor)  อินดักเตอร์ 

ตัวเหนี่ยวนำเป็นอุปกรณ์อิเล็กทรอนิกส์ ชนิดพาสซิฟ (ไม่ขยายสัญญาณ)เช่นเดียวกับตัวต้านทาน ส่วนอุปกรณ์ชนิดแอคทีฟซึ่งขยายสัญญาณเช่นทรานซิสเตอร์   โครงสร้างพื้นฐานของตัวเหนี่ยวนำคือเส้นลวดตัวนำที่หุ้มฉนวนพันเป็นขดรอบแกน  ยิ่งจำนวนขดที่พันมากก็จะได้ค่าความเหนี่ยวนำมากตามไปด้วย  นอกจากนี้ค่าความเหนี่ยวนำยังขึ้นอยู่กับชนิดของแกนและรูปทรงของตัวเหนี่ยวนำด้วย  ตัวเหนี่ยวนำมีหน่วยเป็นเฮนรี่ (henry) ใช้อักษรย่อ " H  " ตั้งชื่อตามนักวิทยาศาสตร์ชาวอเมริกันชื่อ Joseph Henry  ในทางปฏิบัติมีค่าตัวเหนี่ยวนำให้เลือกใช้งาน  1 ไมโครเฮนรี่ ( µH) ถึง   20 เฮนรี่ (20H)   เนื่องจากโครงสร้างตัวเหนี่ยวนำที่ทำจากเส้นลวดมันจะมีค่าความต้านทานอยู่จำนวนหนึ่งด้วยสิ่งนี้ทำให้เกิดการสูญเสียพลังงาน     ลักษณะการพันเป็นขดที่ความถึ่สูงมันจะมีคุณสมบัติเป็นค่าความจุแฝงที่ความถี่สูงค่าหนึ่งภายในตัวเหนี่ยวนำเองจะเกิดวงจรรีโซแนนซ์และเกิด  self-resonant  สำหรับรายละเอียดเรื่องนี้สามารถเรียนได้ในวิชาวิเคราะห์วงจร RLC และวงจรความถี่สูง

การอ่านค่า ตัวเหนี่ยวนำ ( อินดักเตอร์ )

                                                              ตัวเหนี่ยวนำ

จากรูปจะเห็นว่าตัวเหนี่ยวนำมีทั้งแบบเปลือย แบบมีฉนวนหุ้ม  และ แบบมีรหัสสีบอกค่าความเหนี่ยวนำลักษณะคล้ายตัวต้านทาน    อาจต้องใช้การสังเกตว่าเป็น  L หรือ R   ในการซ่อมแบบมืออาชีพจะใช้  LCR Meter และ Smart Tweezer  ช่วยในการวิเคราะห์     เพียงเราเอามิเตอร์ไปคีบที่ขาอุปกรณ์เครื่องก็จะทำการวิเคราะห์พร้อมแจ้งว่าเป็น L หรือ C หรือ R พร้อมอ่านค่า ซึ่งอำนวยความสะดวกในงานซ่อมอย่างมาก  อย่างไรก็ตามเราจำเป็นต้องเรียนรู้เรื่องการอ่านค่ารหัสสีตัวเหนี่ยวนำด้วยซึ่งเป็นความรู้พื้นฐานที่จำเป็น   การอ่านค่ารหัสสีตัวเหนี่ยวนำคล้ายกับตัวต้านทานเพราะรหัสสีใช้มาตรฐาน  EIA Color Code เหมือนตัว

ขนาดตัวเหนี่ยวนำแบบ SMD SMD อินดักเตอร์

ในการออกแบบวงจรต้องใช้ตัวเหนี่ยวนำหลายค่าและหลายแบบ  เราจะพบว่ามีตัวเหนี่ยวนำรูปทรงต่าง  ๆที่ผลิตขึ้นและให้เลือกใช้งาน   ถ้ากล่าวถึงเฉพาะตัวเหนี่ยวนำแบบ SMD  ก็มีหลายขนาด   สามารถแบ่งเป็น  2 กลุ่มใหญ่ๆ  คือ   

1)  แบบ Standard  Package / Case   ขนาดจะเป็นไปตามมาตรฐาน  EIA Case code มีชื่อเรียกขนาด    เช่น  0603   0805  ดูตามตารางด้านล่าง  นอกจากตามตารางแล้วขนาดมาตรฐานยังมีขนาดอื่นๆอีก  วิธีสังเกตคือรูปทรงตัวเหนี่ยวนำจะเป็นสี่เหลี่ยมเพียงแต่มีขนาดเล็กและขนาดใหญ่ต่างกันตามรหัสขนาด

 2)  แบบ  Non standard  Package / Case  ขนาดจะเป็นไปตามที่ผู้ผลิตออกแบบ 

รูปแสดงการใช้งานตัวเหนี่ยวนำแบบ SMD  ในวงจร

                                  ตัวเหนี่ยวนำแบบ SMD   SMD  Inductor