การอ่านค่าตัวเก็บประจุ Capacitor Code ช่วยอ่านค่า C อย่างรวดเร็ว วัดตัวเก็บประจุ พิสูจน์การอ่านค่า

ก่อนที่จะใช้  Capacitor Code  ช่วยอ่านค่า C  ขอทบทวนหลักการ 2 ประเด็นก่อน  ประเด็นแรก  % ค่าความคาดเคลื่อนของตัวเก็บประจุ
B  =   ± 0.1 pF
C  =   ± 0.25 pF
D  =   ± 0.5 pF
F  =   ± 1%
G  =   ± 2%
J   =   ± 5%
K  =   ± 10%
M  =  ± 20%
Z   =  +80% / -20%
B   C   D   นิยมใช้กับตัวเก็บประจุชนิดเซรามิค


ประเด็นที่ 2  การระบุค่าความจุในที่นี้ขอแบ่งออกเป็น  3  แบบ

เปรียบเทียบ วารีสเตอร์ และ ตัวเก็บประจุ แบบเซรามิค Varistor Vs Ceramic Capacitor

   วาริสเตอร์ และ C ชนิดเซรามิค

มองดูเผินๆทั้ง วารีสเตอร์ และ ตัวเก็บประจุแบบเซรามิคเป็นสีฟ้าทั้งคู่  บางคนมีคำถามว่าอุปกรณ์ตัวสีฟ้าๆนี้เป็นตัวอะไร  วารีสเตอร์  หรือ  C  เซรามิค      ?
มีข้อสังเกต  4    ข้อ     เกี่ยวกับลักษณะของวาริสเตอร์   อ่านครบ 4 ข้อนี้จะสามารถแยกวารีสเตอร์ และ ตัวเก็บประจุแบบเซรามิคได้เกือบทั้งหมด มีดังนี้

1. ข้อความที่ตัวอุปกรณ์
เบอร์ขึ้นต้นของวาริสเตอร์จะขึ้นต้นด้วย    MOV   ZOV    TMOV   ZOV   CNR  CVR  TVR  ZNR  DNR  TVR   KVR  VDR  ผู้ผลิตแต่ละรายใช้อักษรเบอร์ขึ้นต้นต่างกัน
โดยอักษร  V  ย่อมาจาก  Varistor
ยกตัวอย่าง  MOV   ZOV    TMOV
MOV   ย่อมาจาก     Metal oxide  varistors
ZOV    ย่อมาจาก     Metal Zinc Oxide   varistors
TMOV ย่อมาจาก   Thermally protected  varistors

การอ่านค่าตัวเก็บประจุแทนทาลัม แบบ SMD Tantalum Capacitor อิเล็กทรอนิกส์พื้นฐาน

การอ่านค่าตัวเก็บประจุแทนทาลัม  แบบ  SMD และหน่วยของตัวเก็บประจุระบุไว้ที่ตัว C

ที่ตัวเก็บประจุแทนทาลัม  แบบ  SMD จะมีข้อมูลสเปคระบุไว้หลายอย่าง  จำเป็นต้องเข้าใจคอนเซปจึงจะอ่านค่าตัวเก็บประจุชนิดนี้ได้  ผู้ผลิตแต่ละรายมีข้อมูลต่อไปนี้ระบุไว้ที่ตัว C  อาจมีครบหรือไม่ครบทุกข้อ

1. ค่าความจุ  มี 2 แบบย่อย คือ แบบที่ 1 ระบุเป็นรหัสตัวเลข  ( Capacitance code )  ให้อ่านหน่วยออกมาเป็น pf  (  pico Farad)  ใช้สำหรับตัวเก็บประจุแทนทาลัม  แบบ  SMD  ขนาด Case Size A   สำหรับผู้ผลิตยี่ห้อ Vishay  ขณะที่ยี่ห้อ AVX ใช้กับขนาด Case Size  A, B, C, D, E, F, H, K, S, T, U, V, W, X, Y     แบบที่ 2  ระบุเป็นตัวเลขตรงๆ    ให้อ่านหน่วยออกมาเป็น  μF  ( ดูที่รูป Marking ด้านล่าง )  ใช้สำหรับตัวเก็บประจุแทนทาลัม  แบบ  SMD  ขนาด Case Size  B, C, D, E สำหรับผู้ผลิตยี่ห้อ Vishay    ผู้ผลิตแต่ละรายมีวิธีการระบุความจุทั้ง 2 แบบต้องใช้การสังเกตว่าเป็นรหัสค่าความจุ  หรือ  ระบุเป็นตัวเลขตรงๆ

การอ่านค่าตัวเก็บประจุแทนทาลัมแนวตั้ง อุปกรณ์อิเล็กทรอนิกส์เบื้องต้น

การอ่านค่าตัวเก็บประจุแทนทาลัมและหน่วยของตัวเก็บประจุที่ระบุไว้ที่ตัวอุปกรณ์

การอ่านค่า ตัวเก็บประจุแทนทาลัมแนวตั้ง แบ่งออกเป็น  2 แบบตามลักษณะข้อมูลที่ตัว  C   ก่อนที่จะดูตัวอย่าง  ขอกล่าวถึงรหัสแรงดันของตัวเก็บประจุแทนทาลัมแนวตั้งก่อน  เพราะจำเป็นต้องใช้อ้างอิงในตัวอย่างที่  2.1  -   2.3

รหัสแรงดันตัวเก็บประจุแทนทาลัมแนวตั้ง  

1.   ระบุค่าความจุเป็นตัวเลขตรง ๆ  มีหน่วยเป็น  μF   และพิกัดแรงก็ระบุเป็นตัวเลขตรง ๆ เช่นกัน   มีหน่วยเป็น V  ดูตัวอย่างตามรูป    100 =   100μF    ,   16 =  16V
เครื่องวัดได้   110.7μF   ถือว่าใกล้เคียง   ตัวนี้ทราบข้อมูลแน่ชัดเพราะตอนซื้อคนขายก็บอก  100μF   16V   ตัวละ  38 บาท

ตัวเก็บประจุชนิดแทนทาลัม ( Tantalum capacitor ) คาปาซิเตอร์แทนทาลัม อุปกรณ์อิเล็กทรอนิกส์เบื้องต้น

ตัวเก็บประจุ  ชนิดแทนทาลัม 

ตัวเก็บประจุ   คาปาซิเตอร์  ชนิดต่างๆ

ตัวเก็บประจุชนิดแทนทาลัมเป็นชนิดย่อยของตัวเก็บประจุชนิดอิเล็กทรอไลต์   ซึ่งมีคุณสมบัติที่ได้รับการพัฒนาปรับปรุงให้มีคุณสมบัติบางอย่างดีกว่าตัวเก็บประจุชนิดอิเล็กทรอไลต์  โครงสร้างพื้นฐานด้านในใช้แทนทาลัมเป็นขั้วแอโนด  หุ้มด้วยชั้นของออกไชด์ที่เป็นฉนวนเพื่อทำหน้าที่เป็นฉนวนคั่น  ส่วนขั้วแคโทดอาจใช้อิเล็กทรอไลต์ที่เป็นของแข็งหรือของเหลวก็ได้  ( ให้ดูเพิ่ม  solid and non-solid electrolyte , Wet tantalum capacitor )    ด้วยความที่ฉนวนบางมากและมีค่าคงที่ไดอิเล็กทริกสูงทำให้ได้ค่าความจุต่อปริมาตรสูงมาก

ตัวเก็บประจุ ชนิดเซรามิค ( Ceramic Capacitor ) คาปาซิเตอร์ เซรามิค

   คาปาซิเตอร์ ชนิดเซรามิค

ตัวเก็บประจุชนิดเซรามิคเป็นตัวเก็บประจุมีค่าความจุคงที่และไม่มีขั้ว   ใช้เซรามิคทำหน้าที่เป็นฉนวนไดอิเล็กตริกข้างใน    อาจมีเซรามิค 2 ชั้นหรือมากกว่าที่เรียกว่า Multilayer

ตัวเก็บประจุแบบเซรามิคมีทั้งสีฟ้า และสีน้ำตาลที่ตัว C จะระบุค่าความจุและพิกัดแรงดัน


รูปแสดงตัวอย่างการใช้งานตัวเก็บประจุชนิดเซรามิค
ลักษณะตัวเก็บประจุส่วนใหญ่จะแบนและกลมภาษาอังกฤษเรียกว่า   disc ceramic capacitor
มีทั้งสีน้ำตาลและสีฟ้า

ขนาดตัวเก็บประจุ SMD และ วิธีหาขนาดตัวเก็บประจุ SMD อิเล็กทรอนิกส์พื้นฐาน

   ขนาดตัวเก็บประจุ SMD

ขนาดตัวประจุ SMD  ที่เราจะกล่าวถึงในที่นี้เป็นตัวเก็บประจุุชนิดเซรามิค เพราะถ้าเป็นขนาดของตัวประจุ SMD ชนิดแทนทาลัม  จะมีวิธีการระบุขนาด Case Size อีกแบบและแตกต่างกัน      จะใช้ตารางขนาดตัวประจุ SMD ชนิดเซรามิคของ  Yageo  เป็นตัวอย่าง  สำหรับผู้ผลิตรายอื่นถ้าใช้ Case Size  เหมือนกันขนาดก็จะเท่ากัน อาจจะแตกต่างกันในระดับทศนิยม    ± mm


ขนาดตัวเก็บประจุ SMD ชนิดเซรามิค

ตัวเก็บประจุชนิดฟิล์ม ( Film Capacitor ) คาปาซิเตอร์ ชนิดฟิล์ม อุปกรณ์อิเล็กทรอนิกส์เบื้องต้น

ตัวเก็บประจุ   ชนิดฟิล์ม 

                                                 ตัวเก็บประจุ   คาปาซิเตอร์  ชนิดต่างๆ

ตัวเก็บประจุชนิดฟิล์ม บางครั้งเรียกว่าตัวเก็บประจุชนิดฟิล์มพลาสติก  (plastic film capacitor )  ใช้ฟิล์มพลาสติกบาง (dielectric film)ทำหน้าที่เป็นฉนวนไดอิเล็กตริกขั้นกลางระหว่างตัวนำของตัวเก็บประจุ   ม้วนเป็นรูปทรงกระบอก มีขาตัวนำต่อออกใช้งาน จากนั้นขึ้นรูปเป็นโครง    ตัวเก็บประจุชนิดฟิล์มมีหลายชนิดย่อยโดยแบ่งตามชนิดของวัสดุที่ใช้ทำฉนวนข้างใน (Dielectric) แต่เรียกชื่อรวมๆว่าตัวเก็บประจุชนิดฟิล์ม   มีชื่อนำหน้าด้วยคำว่า  “ โพลี “ ( poly)   ตัวอย่างชื่อ  เช่น   เมตัลไลซ์โพลีโพรไพลีน   เมตัลไลซ์โพลีเอสเตอร์    โพลีโพรไพลีน   PP (Polypropylene)  โพลีสไตรีน   (Polystyrene )  โพลีเอสเตอร์   ( Polyester, PET film)  เนื่องจากใช้ฟิล์มพลาสติกทำให้สามารถผลิตให้เที่ยงตรง มีการสูญเสียต่ำ  คุณสมบัติเสถียรตลอดอายุการใช้งานและอัตราการเสียน้อย ราคาถูกลง  ตัวเก็บประจุชนิดฟิล์มจะไม่มีขั้วและนิยมใช้กับวงจรไฟ AC อย่างมาก  เช่น  วงจรระบบแสงสว่าง  วงจรมอเตอร์ ( Motor Start และ Motor Run )  วงจรแก้พาวเวอร์เฟคเตอร์  วงจรพาวเวอร์ซัพพลาย  วงจรกรองสัญญาณรบกวนออกจากไฟ AC ( EMI Suppression )  วงจรพาวเวอร์อิเล็กทรอนิกส์   วงจรสนับเบอร์ ( Snubber Circuit)  วงจร DC-DC คอนเวอร์เตอร์  วงจรครอสโอเวอร์เน็ตเวิร์คในระบบเสียง  วงจรฟิลเตอร์  และอื่นๆอีกมาก   ตัวเก็บประจุชนิดฟิล์มแบบเสถียรมากและสูญเสียน้อยจะมีราคาแพงกว่าแบบเสถียรปานกลาง(ซึ่งจะราคาถูกลง) คือมีหลายเกรด

สามารถแบ่งเป็น 2 ชนิดใหญ่ๆโดยแบ่งตามโครงสร้างข้างในที่ใช้ทำฉนวน

1) ตัวเก็บประจุแบบฟิล์ม (Film/foil capacitor)  ใช้ฟิล์มพลาสติก  2 แผ่นทำหน้าที่เป็นฉนวน  และใช้ฟอยด์โลหะทำหน้าที่เป็นอิเล็กโทรดทำให้ง่ายในการเชื่อมต่อทางไฟฟ้ากับขั้วอิเล็กโทรด ประโยชน์ที่ได้คือตัวเก็บประจุแบบนี้ทนกระแสเสิร์จได้สูง
2)   ตัวเก็บประจุแบบฟิล์มเมตัลไลซ์  (Metallized film capacitor)  ใช้ฟิล์มเมตัลไลซ์กับพลาสติกฟิล์ม

ตัวเก็บประจุชนิดไมก้า คาปาซิเตอร์ชนิด ไมก้า Mica Capacitor

ตัวเก็บประจุชนิดไมก้ามีฉนวนไดอิเล็กทริคทำจากไมก้า  ไมก้าเป็นกลุ่มแร่ธรรมชาติและแร่ไมก้ามีคุณสมบัติทางไฟฟ้า เคมี และทางกลที่เสถียร   เนื่องจากโครงสร้างผลึกคริสตอลที่มีลักษณะเฉพาะเรียงเป็นชั้นจึงสามารถทำให้เป็นแผ่นบางๆได้พร้อมทั้งได้คุณสมบัติทางไฟฟ้าที่ดีขึ้น ทนอุณหภูมิได้สูง ไมก้าไม่ทำปฏิกิริยากับกรดส่วนใหญ่  น้ำ น้ำมันและสารละลาย ตัวเก็บประจุชนิดไมก้าที่ผลิตใช้งานอยูในปัจจุบันเรียกว่า   Silver Mica

ตัวเก็บประจุ ชนิดไมล่าร์ คาปาซิเตอร์ ชนิดไมล่าร์ Mylar Capacitor อุปกรณ์อิเล็กทรอนิกส์เบื้องต้น

ตัวเก็บประจุชนิดไมล่าร์  มีชื่อเรียกอีกชื่อว่า ตัวเก็บประจุชนิดฟิล์มโพลีเอสเตอร์  ( Polyester Film  capacitor , (PET))  เป็นตัวเก็บประจุไม่มีขั้วเช่นเดียวกับตัวเก็บประจุชนิดเซรามิค   ข้างนอกหุ้มปิดด้วยอีพ๊อกซี่แข็งซึ่งช่วยทำให้ทนความร้อนได้ดีมากอาจทนความร้อนได้ถึง 125°C   พร้อมทั้งกันความชื้นและป้องกันตัวเก็บประจุจากสิ่งแวดล้อมภายนอกด้วย     มันมีคุณสมบัติที่เป็นเอกลักษณะเฉพาะเมื่อเปรียบเทียบกับตัวเก็บประจุชนิดเซรามิคและอิเล็กโทรไลต์คือทนแรงดันได้สูงขณะที่มีขนาดเล็กทำให้ตัวเก็บประจุมีน้ำหนักน้อย  คุณสมบัติที่สำคัญอีกข้อคือมีค่า ESR ต่ำ ( Equivalent series resistance ) ทำให้สามารถใช้งานกับวงจรความถี่สูงได้    ค่าความต้านทาน ESR ต่ำหมายถึงมีการสูญเสียต่ำ

ผ่า ตัวเก็บประจุ รูปจริง แผ่นเพลต และ ไดอิเล็กตริกของตัวเก็บประจุ อิเล็กทรอนิกส์เบื้องต้น

คนที่เคยเรียนสาขาไฟฟ้า อิเล็กทรอนิกส์  และ ฟิสิกส์จะได้เรียนเรื่องประจุไฟฟ้าและตัวเก็บประจุ โครงสร้างพื้นฐานของตัวเก็บประจุมี 2 แผ่นเพลตและตรงกลางคั่นด้วยไดอิเล็กตริก เพื่อให้เห็นภาพและเข้าใจเรื่องตัวเก็บประจุได้มากขึ้น  จะนำรูปแผ่นเพลตและไดอิเล็กตริกของตัวเก็บประจุชนิดอิเล็กทรอไลต์ของจริงมาให้ดูเป็นตัวอย่าง  ข้างนอกหุ้มด้วย  PCV  ที่ใช้พิมพ์ค่าความจุและแรงดัน   แกะปลอก PVC ออกจะพบปลอกอะลูมิเนียมรูปทรงกระบอก  มีจุกยางเพื่อกันชิ้นส่วนข้างในเคลื่อน ตรงบริเวณจุกยางจะมีขนาดเล็กกว่าจุดอื่นๆเป็นการล๊อคชิ้นส่วนของให้ไม่ได้เคลื่อนได้

ตัวเก็บประจุ คาปาซิเตอร์ Capacitor

ตัวเก็บประจุ  ( Capacitor )  บางคนอ่านว่าคาปาซิสเตอร์  คำอ่านที่ถูกต้องคือ คาปาซิเตอร์   เป็นอุปกรณ์อิเล็กทรอนิกส์ชนิดหนึ่ง ทำหน้าที่เก็บพลังงานในรูปแบบสนามไฟฟ้า ตัวเก็บประจุชนิดที่นิยมใช้และพบได้ทั่วไปเช่น ตัวเก็บประจุแบบไมก้า   ตัวเก็บประจุแบบเซรามิก  อิเล็กทรอไลต์ คาปาซิเตอร์  ( Aluminum  Electrolytic)  ตัวเก็บประจุแบบแทนทาลัม  (Tantalum Electrolytic)   ตัวเก็บประจุชนิดฟิล์มพลาสติก  ประเภทของตัวเก็บประจุแบ่งตามลักษณะขา เช่น ตัวเก็บประจุขาลวดมีขายาว     ตัวเก็บประจุแบบขาเขี้ยว   ตัวเก็บประจุ แบบขันน๊อต อ่านบทความตัวเก็บประจุชนิดต่างๆได้ใน Blog นี้  มีรูปตัวอย่าง และอธิบายคุณสมบัติอื่นๆ  Blog นี้เพื่องานการศึกษา

ตัวเก็บประจุ ชนิดอิเล็กทรอไลต์

                                            รูป  ตัวเก็บประจุ  อิเล็กทรอไลต์ ขนาด / ค่าต่างๆ 

ตัวเก็บประจุมีหลายชนิดแต่ที่นิยมใช้งานมากมี 4  ชนิด

ตัวเก็บประจุ ตัวใหญ่ ขาน๊อต คาปาซิเตอร์ อุปกรณ์อิเล็กทรอนิกส์เบื้องต้น

   

ตัวเก็บประจุขาน๊อต  มีชื่อเต็มภาษาอังกฤษว่า Aluminum Electrolytic Capacitor

จากชื่อบอกว่า ตัวเก็บประจุขาน๊อตเป็นชนิดอิเล็กทรอไลต์  มีขั้ว + และ -  ตัวเก็บประจุชนิดนี้มีขนาดใหญ่และมีค่าความจุสูง ยกตัวอย่าง    เช่น    4700UF   450VDC , 10000UF   350VDC ,   980000UF 7.5V  ,   360000UF   40VDC  ,   1F   25VDC  ,  2.2F  6.3VDC   เป็นต้น ค่าความจุสูงราคาจะแพงตามค่าความจุ  เมื่อต่อไฟใช้งานแล้วจะมีไฟค้างอยู่ไม่สามารถจับขั้วตัวเก็บประจุได้เพราะไฟจะซ๊อตและเป็นอันตราย ต้องทำการคายประจุทิ้งโดยใช้ตัวต้านทานมาต่อ

ตัวเก็บประจุ ปรับค่าได้ คาปาซิเตอร์ปรับค่าได้

Capacitor  ตัวเก็บประจุเขียนว่า คาปาซิเตอร์   ไม่ใช่ คาปาซิสเตอร์

ตัวเก็บประจุปรับค่าได้มีแกนเพื่อใช้หมุนปรับค่าความจุ แกนปรับอาจอยู่ด้านบนหรือด้านข้าง   สเปคพื้นฐาน  เช่น  ค่าความจุจะระบุเป็นย่าน   ค่าน้อยสุด-  ค่ามากสุด ( C MIN -  C MAX )    เช่น   4.5 ~ 20pF   ,  5.5-30PF , 3-15PF   , 8-40PF  , 0.4 ~ 2.5pF    เป็นต้น   พิกัดแรงดันที่ตัวเก็บประจุทนได้ เช่น   125V    150V    200V  250V  300V   350V   500V  600V   750V   1000V  1500V   2000V เป็นต้น  ลักษณะการต่อใช้งานมีทั้งแบบ SMD และแบบขายาว   วัสดุที่ใช้ทำฉนวนข้างใน (Dielectric Material)  มีหลายชนิด เช่น เซรามิคซึ่งมีเยอะที่สุด  ไมก้า(Mica)   อากาศ ( Air)     แก้ว ( Glass)   Polytetrafluoroethylene (PTFE)  ,  Sapphire  เป็นต้น ฉนวนข้างในที่ต่างกันจะให้คุณสมบัติที่ต่างกัน  ตัวเก็บประจุปรับค่าได้ถ้ามีขนาดเล็กเรียกว่า  "  Trimmer Capacitor   "

ตัวเก็บประจุแบบ SMD ( SMD Capacitor ) คาปาซิเตอร์ SMD

ตัวเก็บประจุแบบ SMD   บางครั้งเรียกว่า ตัวเก็บประจุแบบชิป  เนื่องจากมันมีลักษณะเป็นแผ่นเหมือน Chip    อุปกรณ์อิเล็กทรอนิกส์แบบ SMD มีขนาดเล็ก ช่วยลดขนาด PCB และทำให้อุปกรณ์หรือเครื่องมีขนาดเล็กลง   อุปกรณ์อิเล็กทรอนิกส์สมัยใหม่ที่เน้นพกพาสะดวกจึงเน้นใช้อุปกรณ์แบบ SMD  ในวงจร   ในปัจจุบันเครื่องใช้อิเล็กทรอนิกส์รุ่นใหม่ๆ ที่ผลิตออกมาในตลาดก็จะใช้อุปกรณ์แบบ SMD เพิ่มขี้น ดังนั้นการเรียนรู้เกียวกับอุปกรณ์ SMD จึงเป็นสิ่งจำเป็น

ถ้าพูดถึง  ตัวเก็บประจุแบบ SMD  เรามุ่งหมายถึงตัวเก็บประจุที่ใช้วิธีการบัดกรีแบบเปะติดลงบนพื้นผิว PCB มิได้หมายถึงชนิดวัสดุที่ใช้ทำฉนวนไดอิเล็กตริกของตัวเก็บประจุ    ตัวเก็บประจุแบบ SMD  ใช้ฉนวนไดอิเล็กตริกหลายชนิด เพื่อป้องกันการสับสน   การระบุชื่่อต้องระบุให้ครบ

ตัวเก็บประจุเครื่องซักผ้าคาปาซิเตอร์เครื่องซักผ้า

ตัวเก็บประจุ เครื่องซักผ้า  บางครั้งเรียกคาปาซิเตอร์เครื่องซักผ้า  คอนเดนเซอร์เครื่องซักผ้า  เรียกสั้นๆ แคบ / C เครื่องซักผ้า เป็นตัวเก็บประจุชนิดฟิล์มพลาสติก ฉนวนด้านในของตัวเก็บประจุเป็นชนิด metallized polypropylene film    ตัวเก็บประจุที่ใช้กับเครื่องซักผ้าทำหน้าทีสตาร์ทมอเตอร์และรันมอเตอร์     ตัวเก็บประจุมีขนาดเล็ก  มีคุณสมบัติที่สำคัญคือ  การสูญเสียต่ำ  กำเนิดความร้อนน้อย  เคสมีค่าความเป็นฉนวนสูง  ซ่อมตัวเองได้กรณีฉนวนข้างในเกิดความเสียหายเนื่องจากแรงดันเสิร์จโครงสร้างสารเคมีข้างในจะทำปฏิกิริยาเพื่อเชื่อมปิดส่วนที่เสียหาย  ( self-healing property)    ตัวอย่างสเปคคาปาซิเตอร์เครื่องซักผ้า   CBB60   5μF    ±5%  450VAC
โดยตัวเก็บประจุ Series /  Type   CBB60  เป็นคาปาซิเตอร์สตาร์ท / รัน  (Start / Run Capacitor ,  CBB60)  ถูกนำไปใช้กับอุปกรณ์ไฟฟ้าหลายอย่าง เช่น เครื่องซักผ้า  เครื่องทำความสะอาด  ปั๊มขนาดเล็ก  พัดลมระบายอากาศ    เป็นต้น 

ตัวเก็บประจุ เครื่องซักผ้า   Capacitor For Washing Machine  คาปาซิเตอร์   เครื่องซักผ้า

มอเตอร์คาปาซิเตอร์ ( Motor capacitor ) มอเตอร์ คาปาซิเตอร์

                                                             คาปาซิเตอร์มอเตอร์

มอเตอร์คาปาซิเตอร์เป็นคาปาซิเตอร์ที่ออกแบบมาเพื่อใช้งานกับมอเตอร์ชนิดเหนี่ยวนำ (Induction Motor)   มอเตอร์คาปาซิเตอร์ใช้งานกับพัดลมระบายความร้อน  เครื่องปรับอากาศ (air conditioner) เครื่องทำความเย็น (Refrigerator) และ  มอเตอร์ของเครื่องใช้ไฟฟ้าอื่นๆ  

หน่วยของตัวเก็บประจุมีหน่วยเป็นไมโครฟารัด  µF และอาจเขียนในรูปแบบ  "MFD"   คาปาซิเตอร์ชนิดนี้แบ่งออกเป็น  3 ชนิด

1)   สตาร์ทคาปาซิเตอร์    (Start capacitors)   ทำหน้าที่ช่วยเพิ่มทอร์กหรือแรงบิดขณะมอเตอร์เริ่มหมุน ทำให้มอเตอร์เริ่มหมุนได้อย่างรวดเร็ว ตัวเก็บประจุจะต่ออยู่ในวงจรจนมอเตอร์มีความเร็วรอบ 75% ของความเร็วรอบสูงสุดจากนั้นจะมีสวิตช์แรงเหวี่ยงหนีจากศูนย์กลางตัดตัวเก็บประจุออกจากวงจร  ตัวเก็บประจุแบบนี้มีพิกัดแรงดัน  125VAC  250VAC   300VAC   450VAC  วัสดุที่ใช้ทำฉนวนไดอิเล็กทริกข้างในของตัวเก็บประจุชนิดนี้เป็น พอลิโพรไพลีน  ( Polypropylene (PP) ) ,  โพลีเอสเตอร์ (Polyester) และ มีชนิด  อิเล็กโทรไลต์แบบไม่มีขั้ว

คาปาซิเตอร์แอร์ คาปาซิเตอร์สตาร์ทแอร์ แคปรันแอร์ ( Air Conditioner Capacitor )

                                                       คาปาซิเตอร์แอร์

คาปาซิเตอร์แอร์ถูกออกแบบให้มีคุณสมบัติทางไฟฟ้าและทางกายภาพที่เหมาะสมกับการใช้งานในวงจรแอร์    อาจเป็นรูปทรงกระบอกหรือรูปทรงรี    

 คาปาซิเตอร์แอร์มีทั้ง แคปรัน และ แคปสตาร์ท    คุณสมบัติทีสำคัญ เช่น   มีความสูญเสียต่ำ    มีค่า ESR ต่ำ    ทนกระแสริปปิ้ลได้สูง    ซ่อมตัวเองได้  (Self-healing property)  อายุการใช้งานยาวนาน  วัสดุที่ใช้ทำฉนวนข้างในคาปาซิเตอร์คือ metallized polypropylene film  ถ้าค่าความจุสูงๆอาจเป็นคาปาซิเตอร์ชนิดอิเล็กโทรไลต์ไม่มีขั้ว สเปคให้อ้างอิงจากเอกสารผู้ผลิต   เช่น   CD60 series aluminum electrolytic capacitor บอกไว้ชัดเจนว่า เป็นคาปาซิเตอร์ชนิดอิเล็กโทรไลต์ไม่มีขั้ว

1)     คาปาซิเตอร์สตาร์ทแอร์      เป็นตัวที่เสียบ่อย    คาปาซิเตอร์สตาร์ทแอร์ทำหน้าที่เลื่อนมุมเฟสกระแสไฟขณะสตาร์ท เพื่อให้เกิดแรงทอร์กเพียงพอให้มอเตอร์เริ่มหมุนได้อย่างราบรื่นและปกติ  ตัวอย่างสเปคที่ใช้บ่อย   เช่น Series CD60 สเปคตามมาตรฐาน ANSI/EIA-463  ใช้กับมอเตอร์  AC  1 เฟส  50/60Hz  พิกัดแรงดัน 110-330VAC  ค่าความจุระบุเป็นช่วง เช่น 145-175MF   43-54UF   30-36UF   เป็นต้น    เคสคาปาทำจาก bakelite plasticized  ซึ่งแข็งแรง เป็นฉนวนที่ดี  ซีลปิดป้องกันชิ้นส่วนข้างในได้อย่างดี   คาปาซิเตอร์สตาร์ท  Series CD60  ถูกนำไปใช้งานหลายอย่าง  เช่น แอร์  ตู้เย็น  เครืองซักผ้า  พัดลม   ประตูเลื่อน  เป็นต้น

คาปาซิเตอร์แอร์   คาปาซิเตอร์สตาร์ทแอร์      Air Conditioner Capacitor 

คาปาซิเตอร์พัดลม ( Fan Capacitor ) คาปาซิเตอร์ พัดลม ทำหน้าที่อะไร ?

คาปาซิเตอร์พัดลม 
เรียกสั้นๆว่า  C พัดลม   พัดลมเป็นเครื่องใช้ไฟฟ้าพื้นฐานตามบ้านและพัดลมยังมีใช้ในงานอุตสาหกรรมด้วย เช่น  พัดลมโบลวเวอร์  พัดลมระบายความร้อนเครื่อง  จักรและ งานอื่น ๆ  ตัวเก็บประจุมีหน้าที่ที่สำคัญในพัดลมดังนี้  พัดลมไฟฟ้าส่วนใหญ่ใช้ไฟ 1 เฟส   กำลังไฟจากไฟ 1 เฟสไม่เพียงพอที่จะกำเนิดสนามแม่เหล็กเพื่อสตาร์ท   มอเตอร์ส่วนใหญ่มี 2 ขวด คือขดหลัก (primary winding) และขดเสริม  (auxiliary winding)   ขดหลักต่อตรงกับไฟส่วนขดเสริมต่ออนุกรมกับตัวเก็บประจุก่อนจากนั้นจึงต่อกับวงจร การต่อแบบนี้ทำให้ขดเสริมมีมุมเฟสทางไฟฟ้าที่แตกต่างจากขดหลัก  ตัวเก็บประจุทำหน้าที่เลือนมุมเฟสทางไฟฟ้า  วงจรไฟฟ้าเทียบเท่าจึงมี    2   มุมเฟสที่ต่างกันซึ่งช่วยให้โรเตอร์เริ่มหมุนได้อย่างรวดเร็ว  จากนั้นขดหลักจะทำหน้าที่รันต่อโดยที่ขดเสริมก็ยังต่ออยู่ในวงจร  ตัวอย่าง สเปคตัวเก็บประจุที่ใช้กับพัดลม   ชื่อรุ่น   CBB61   ค่าความจุ 5UF   พิกัดแรงดัน  500VAC

  

ตัวอย่างค่า  capacitor พัดลม     คาปาซิเตอร์ พัดลม