ความรู้ เรื่องพัดลมระบายความร้อน สำหรับช่าง พัดลม 12V พัดลม 24V 48V 220V พัดลมคอม

พัดลมระบายความร้อน  พัดลม 12V   พัดลม 24V   48V   220V  พัดลมคอม
พัดลม 12V   พัดลม 24V    48V    220V

อุปกรณ์อิเล็กทรอนิกส์และไฟฟ้าหลายอย่างเวลาทำงานจะเกิดความร้อน ถ้าความร้อนสูงเกินอุปกรณ์อาจ Fail ไม่ทำงานหรือทำงานแต่ประสิทธิภาพลดลง  การมีความร้อนสูงเกินเป็นสาเหตุหนี่งที่ทำให้อายุการใช้งานของอุปกรณ์สั้นลง    พัดลมระบายความร้อนเป็นอุปกรณ์ที่ช่วยลดอุณหภูมิให้อุปกรณ์และลดความร้อนให้ระบบ   ช่างที่ทำงานเกียวกับคอมพิวเตอร์ก็จะเจอพัดลมแบบที่ใช้ในคอมพิวเตอร์  ส่วนคนที่ทำงานเกี่ยวกับการซ่อมเครื่องจักรก็จะเจอพัดลมอีกแบบที่แตกต่างกัน    เครื่องจักรและระบบอัตโนมัติต่างๆในโรงงานจะใช้พัดลมหลากหลายรูปแบบ   สเปคพื้นฐานของพัดลมระบายความร้อนได้แก่ความเร็วรอบในการหมุนซึ่งบอกเป็นหน่วย RPM  แบ่งระดับความเร็วรอบได้หลายระดับ  เช่น  ประมาณ 1800RMP หรือต่ำกว่าเรียก Low speed  ประมาณ 2300RPM เรียก Medium Speed    ประมาณ 2800 RPM เรียก High speed   ถ้ารอบสูงกว่านี้ก็มีชื่อเรียกเป็น  Very High speed  ,  Very Very High speed  ,   Super High Speed  , Extremely  High   Speed
สำหรับเทคโนโลยีที่ช่วยลดแรงเสียดทานของแกนพัดลมขณะหมุนมีหลายแบบดังนี้    1)   Sleeve Bearing  หรือ แบบธรรมดา   ปกติพัดลมแบบนี้ราคาจะถูก  เมื่อใช้ไปนานๆจะมีเสียงดังและมีอายุการใช้งานยาวนานระดับปานกลาง

2)   Ball Bearing  หรือแบบลูกปืน แบบนี้อายุการใช้งานจะนานกว่าแบบแรก ความดังขณะหมุนเงียบกว่า และราคาจะแพงกว่าแบบแรก  ถ้าสเปคอื่นๆเหมือนกันเมื่อเปรียบเทียบเฉพาะความเร็วรอบ  แบบลูกปืนจะทำรอบหมุนได้มากกว่าแบบ  Sleeve Bearing
3)  แบบเทคโนโลยี Advance ที่พัฒนาสเปคให้ดีกว่าแบบลูกปืน คือ  ความดังขณะหมุนเงียบกว่า อายุการใช้งานยาวนานกว่า  2   แบบแรกที่กล่าวมาแล้ว

ไฟของพัดลมที่นิยมใช้     มี    5VDC   12VDC   24VDC  48VDC    100VAC  110VAC  200VAC
220VAC  230VAC   380VAC  ระบบคอมพิวเตอร์ใช้พัดลม 12VDC  ส่วนเครื่องจักรในโรงงานและระบบควบคุมใช้ไฟ  24VDC  และบางเครื่องจักรมีจุดที่ใช้ไฟ  100VAC  110VAC  200VAC ด้วย ซึ่งเป็นเครื่องจักรจากญึ่ปุ่นเป็นส่วนใหญ่     เวลาซ่อมเครื่องต้องใช้พัดลมสเปคตามแบบเดิมของเครื่อง   การระบายความร้อนของระบบที่ออกแบบใหม่ๆจะใช้พัดลมไฟ  220VAC  230VAC



รายละเอียดเกี่ยวกับพัดลมระบายความร้อนมีประเด็นอื่นๆ ที่น่าสนใจเพิ่มดังนี้

1)  เรื่องขนาด และ รูปทรงของพัดลม    มีแบบสี่เหลี่ยม    แบบกลม   และ  แบบทรงตัด   การระบุขนาดใน Datasheet ผู้ผลิตส่วนใหญ่ใช้หน่วยเป็น mm  ส่วนช่างบ้านเราบางคนยังระบุขนาดพัดลมใช้หน่วยเป็น นิ้ว   ขนาดพัดลมที่ใช้หน่วย mm    เช่น     120x120x38mm    ,  172x150x38mm   เป็นต้น ลองดูรูปด้านล่าง


พัดลม ขนาด 120mm
วัดความกว้าง และความยาวได้  120mm

พัดลมสี่เหลี่ยม ขนาด 120x120x38mm
พัดลมสี่เหลี่ยม ขนาด 120x120x38mm คือกว้าง 120mm ยาว 120mm หนา 38mm



พัดลมสี่เหลี่ยม ขนาด  60x60x25mm

พัดลมสี่เหลี่ยม ขนาด  60x60x25mm
พัดลมสี่เหลี่ยม ขนาด  60x60x25mm



วัดได้ประมาณ  171mm + -

วัดได้ประมาณ  150mm + -

พัดลมทรงตัด ขนาด  172x150x38mm  อาจวัดได้มากกว่าหรือน้อยกว่าเล็กน้อยได้




พัดลม Size  กลม ขนาด  8 นิ้ว
พัดลม Size  กลม ขนาด  8 นิ้ว




2. วัสดุที่ใช้ทำพัดลม  มีแบบโครงพลาสติกใบพัดพลาสติก  โครงโลหะใบพัดพลาสติก
  และโครงโลหะใบพัดโลหะ    พัดลมใบพัดโลหะใช้งานในจุดที่ความร้อนสูงซึ่งพัดลมใบพัดพลาสติกทนไม่ได้
พัดลมโครงพลาสติกใบพัดพลาสติก

พัดลมโครงโลหะใบพัดโลหะ  ใบพัดเหล็ก
พัดลมโครงโลหะใบพัดโลหะ ( ใบพัดเหล็ก )

3. จุดต่อไฟของพัดลม มีแบบขั้วเสียบ  และแบบมีสาย
แบบขั้วเสียบต้องใช้สายของพัดลมต่อไฟเข้า    ดูรูปพัดลมที่มีขั้วเสียบด้านล่าง

พัดลม 12V
พัดลม มี  2   สาย

พัดลมแบบขั้วเสียบ (Terminal )

ขั้วเสียบของพัดลม ผู้ผลิตใช้คำว่า  2  Terminal คือมี 2 ขั้วเสียบ

พัดลม 12V
สายต่อไฟของพัดลม ใช้กับพัดลมแบบขั้วเสียบดัานบน
4.  พัดลมมี Connector กับ   ไม่มี Connector
Connector ของพัดลมมีหลายแบบ   เครื่องต่างยีห้ออาจใชั Connector คนละแบบ หรือเหมือนกันแล้วแต่กรณี    ปกติแล้วพัดลมจากโรงงานผลิตพัดลมจะไม่มี Connector ต่อกับพัดลมมาให้เลยคือ เป็นพัดลมมีสายเปลื่อยไว้เพื่อให้คนใช้งานเลือกต่อและย้ำสายกับ Connector แบบต่างๆได้    ตามแต่จะออกแบบประยุกต์ใช้งาน    เราอาจสั่งให้โรงงานต่อ Connector ตามแบบที่ต้องการก็ได้เช่นกันแต่ต้องสั่งซื้อจำนวนขั้นต่ำตามที่โรงงานกำหนด เช่น 200 ตัว  500 ตัว เป็นต้น

พัดลม 12V
พัดลม 2 สาย ไม่มี connector หรือ  สายเปลือย


พัดลม 12V
พัดลม 2 สายมี Connector
5)  จำนวน สายของพัดลม  มี  2 สาย    3 สาย  4 สาย    3 แบบนี้พบบ่อยที่สุด
พัดลม   5 สายก็มี  6 สายก็มี   โรงงานผลิตพัดลมจะออกแบบพัดลมตามความต้องการของคนใช้งานได้แต่ต้องสั่งจำนวนเยอะมากเป็นโครงการใหญ่ๆจึงจะสั่งออกแบบสั่งผลิตตามแบบได้     พัดลม 2 สายแรกเป็นสายไฟเลี้ยง   สายที่ 3  เป็นสายสัญญานเซนเซอร์  และ  สายที่ 4 เป็นสายสัญญาณควบคุม PWM
ถ้าเป็นพัดลมมี 4 สายเป็นพัดลมที่สามารถควบคุมความเร็วรอบในการหมุนได้

พัดลม   2 สาย
พัดลมมี  2 สาย สำหรับต่อไฟ

พัดลม   3   สาย   3 PIN  พัดลม CPU คอม   3 สาย
พัดลมมี  3   สาย   มีสายเซนเซอร์ชนิดวัดความเร็วรอบ หรือ  Speed  Signal
ใช้กับพัดลม CPU คอมและเครื่องที่ต้องการเช็ครอบหมุนของพัดลมว่าหมุนกี่รอบ  รวมทั้งเช็คได้ว่าพัดลมหมุนหมือไม่หมุนได้ด้วย

รูปคลื่นสัญญาณ   Speed  Signal  ของพัดลม  3 สาย


พัดลม    3   สาย    3  PIN
พัดลมมี  3   สาย   มีสายเซนเซอร์ชนิด  Alarm หรือ Rotor Detection  Signal
ใช้กับเครื่องจักรที่ต้องการเช็คสถานะพัดลมว่าหมุนหรือไม่หมุน   ถ้าไม่หมุนจะมีสัญญาณ Alarm ออกจากพัดลมแจ้งไปยังบอร์ดควบคุม



รูปคลื่นสัญญาณ  Alarm /   Rotor Detection  Signal  ของพัดลม  3 สาย

พัดลม   4   สาย   4  PIN
พัดลมมี  4   สาย  สายที่ 4 เป็นสัญญาณ PWM ใช้ควบคุมความเร็วรอบของพัดลม